Son zamanlarda yayıncılık, sanal ve dijital platformların şiddet, suç ve cinsel istismar içeren içerikleri pervasızca yayımlayabildiği ancak denetim ve cezalardan kaçabildiği bir çifte standart durumu ile karşı karşıya. Oysa sanal ve dijital ortamlarda yer alan bu içeriklerin sadece küçük bir kısmı televizyonlarda yayınlandığında RTÜK denetimleri ve ağır yaptırımlarla karşılaşmakta. Birleşik Krallık’taki gibi mekanizmalar burada devreye giriyor. Ülkenin iletişim ve medya düzenleyicisi “Ofcom”, sanal medya ve dijital platformlara kurallar getirmekte, denetim yapmakta ve yaptırımlar uygulamaktadır. CNN TÜRK Muhabiri Ümit Uzun’a açıklamalarda bulunan Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, dikkat çekici tabloyu gözler önüne sererken çifte standartı ortadan kaldıracak çözüm önerilerini dile getirdi.
Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Kınık, “İngiltere bu alanda en sıkı tedbirleri alan ülkelerden biridir. Bildiğiniz gibi Ofcom, dijital platformların çocukları korumak adına sahip olduğu sorumlulukları denetlemekte ve kurallara uymayan şirketlere ciddi yaptırım mekanizmaları uygulamaktadır.” şeklinde konuştu.
‘KÜRESEL ŞİRKETLER DE KURALLARA UYMALI’
İngiltere bu konuda önemli adımlar atmaktadır. İngiltere’de Ofcom mevcut. Dijital platformların içeriklerini kontrol etmekte, çocukların korunmasını talep etmektedir. Yaş doğrulama sistemlerinin denetlenmesini istemekte, yasadışı içeriklerin kaldırılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca platformlardan risk değerlendirmesi talep etmekte ve kurallara uymayanlara ağır cezalar kesmektedir.
Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Dijital platformlar küresel şirketler olduğundan ‘Ben her şeyi yaparım, her içeriği sunarım; nasıl olsa abonelik sistemi var.’ diyerek kendilerini serbest bırakmakta; ancak televizyonlarda bu içeriklerin binde biri yayınlansa hemen ceza ve yaptırımlarla karşılaşılmakta.” dedi.
ABONELİK SİSTEMLERİNE RTÜK DENETİMİ
Peki Türkiye’de yerli ve milli televizyon kanalları RTÜK denetiminden geçerken içerikler inceleniyor; kurallara uymayan yayınlara yaptırım uygulanırken aynı içerik, aynı kullanıcı ve aynı telefonla dijital platformda ortaya çıktığında neden benzer bir denetim yapılmıyor?
Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Abonelik sistemleri de özellikle RTÜK tarafından ayrıca ele alınmalı, kontrol altında tutulmalıdır. Kullanıcının içerik üreticisine doğrudan ödeme yapması elbette ki tek başına bir sorun değildir; fakat bu sistemin gençleri daha fazla görünür olmaya zorlayıp mahremiyetlerini paylaşmalarına ya da dikkat çekici içerikler üretmeye teşvik edip etmediği kesinlikle incelenmelidir.” şeklinde belirtti.
‘DİJİTAL PLATFORMLARDA SUÇ VE İSTİSMAR İÇERİKLERİ DENETİMSİZ’
Sanal medya ve dijital platformlarla ilgili denetimsizlik Türkiye’nin gündeminde uzun yıllardır varlığını sürdürüyor. Yapılan çalışmalar yeterli mi? Sanal medya ve dijital platformlarda çocuklar suç ve şiddete yönlendirilmekte; cinsellik ve istismar ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Uyuşturucu madde özendiren içerikler bu sanal ağlarda dolanmakta ve algoritma oyunlarıyla gençleri zehirlemektedir. Sanal medya platformlarında abonelik sistemi ise kolay kazanç adı altında müstehcenliği teşvik etmektedir. Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Ensest ilişkiler, müstehcenlik, pedofili, istismar, LGBT propagandası ile birlikte suçlar, madde satışı gibi unsurlara her yerde rastlanabiliyor. Çocuklar ve gençler bu platformlardaki dizi ve içerikleri izlerken bunlardan etkilenebiliyorlar işte burada denetim sorunu baş göstermekte.” ifadelerini kullandı.
‘YAYINCILIK DEĞİŞTİ DENETİM DE DEĞIŞMELI’
İngiltere’de dijital platformlar ‘Ben küresel bir şirketim kendi kurallarımı koyarım.’ diyemezken devlet çocukların güvenliği açısından platformun büyüklüğünün önemini vurgulamaktadır. Ofcom denetimi sürdürmekte, cezalar kesmekte ve kurallar koymaktadır. Peki Türkiye’de durum nedir? Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “RTÜK’ün geleneksel yayıncılıkta uyguladığı denetim anlayışının dijital dünyanın gerekliliklerine göre yeniden yapılandırılması gerekiyor ki Ofcom benzeri daha sağlam bir dijital denetim mekanizması oluşturulsun.” dedi.
‘REKLAM YASASI MUTLAKA ÇIKMALI’
Türkiye’de sanal ve dijital platformlarla ilgili sorunlar hala gündemde duruyor peki sanal medya ve dijital platformlar kendi kurallarını koymaya devam mı edecek yoksa RTÜK’e bağlı etkin bir denetim sistemi mi getirilecek? Prof. Dr. Ali Murat Kırık,“Dijital emperyalizm ile beraber bu mecraların tekelleşmesine tanıklık ediyoruz.Bu mecralar daha sıkı bir denetime tabi tutulmalı artık beklenen reklam yasası mutlaka çıkarılmalı Türk medyası korunmalıdır.” ifadelerini kullandı.
The post Prof. Dr. Kırık: ‘Denetimsiz dijital platformlar elini kolunu sallayıp her türlü içeriği sunuyor’ first appeared on .
About the Author
