Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde mayıs ortasında ilan edilen Bundibugyo tipi Ebola salgınında ölenlerin sayısı 5 bini geçti. Sağlık Bakanlığı’nın 31 Ekim’de açıkladığı verilere göre 10 bin 351 vakanın 5 bin 26’sı hayatını kaybetti; salgın, 2014-2016 Batı Afrika salgınından sonra kayıtlara geçen en ölümcül Ebola salgını oldu. Hastalığa yakalananların yaklaşık yarısı yaşamını yitirirken, bu tür için onaylanmış bir aşı ya da tedavi yöntemi de bulunmuyor.

Kaynak: Reuters, AP, DSÖ, CDC

Vakaların neredeyse tamamı Ituri ve Kuzey Kivu’da toplanırken salgın 8 eyalette 67 sağlık bölgesine yayıldı.

Salgının merkezi, ülkenin kuzeydoğusundaki Ituri eyaleti. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 20 Ekim verilerine göre yalnızca Ituri’de 7 bin 40 doğrulanmış vaka ve 3 bin 271 ölüm kaydedildi. Ituri ile Kuzey Kivu’yu birlikte ele alan ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) ise iki eyalette 9 bin 782 vaka ve 4 bin 792 ölüm sayıyor.

Hastalık, Kongo’nun 178 sağlık bölgesinden 67’sine ulaştı; 50 bölgede aktif vaka var. Bölgenin büyük kısmı isyancı grupların denetiminde. Sağlık çalışanları hem halkın güvensizliğiyle hem de ödenmeyen maaşlarla boğuşuyor. Salgın 15 Mayıs’ta ilan edildiğinden bu yana 168 gün geçti.

(Haritada koyu renkle gösterilen bölge Ituri eyaletidir.)

Yeni vakaların yaklaşık yüzde 80’i izlenen temas zincirlerinin dışında ortaya çıkıyor.

Afrika CDC’nin verdiği bilgiye göre yeni vakaların yaklaşık yüzde 80’i, takip edilen temas zincirlerinin dışından geliyor. DSÖ’nün 20 Ekim tarihli raporunda da temas takibinin sınırı net: 30 bin 130 temaslının yüzde 79,7’si son 24 saatte ziyaret edilebildi, hedef ise yüzde 95.

DSÖ yetkilileri, kayıtlı ölümlerin yaklaşık üçte birinin hiçbir tıbbi bakım almadan, yani test edilmeden gerçekleştiğini belirtti. DSÖ Program Alanı Yöneticisi Patrick Otim, 5 bini aşan ölüm sayısı için ‘Bu çok trajik bir dönüm noktası, çünkü bu sadece bir rakam değil’ dedi.

Bundibugyo türü için onaylı bir aşı ya da tedavi yok, hastalar yalnızca belirtilere yönelik bakım alıyor.

Salgının arkasında, daha az bilinen Bundibugyo türü var; Zaire türünden farklı olarak bu tür için onaylı bir aşı ya da ilaç yok. Hastalar ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ağrısı, kusma, ishal ve açıklanamayan kanama gibi belirtilere göre tedavi ediliyor. DSÖ’nün 23 Ekim’de duyurduğuna göre Ituri’nin merkezi Bunia’da TUMAINI adlı bir aşı denemesi başlatıldı.

Virüs sınırları da aştı. Kenya’da dokuz doğrulanmış vaka ve iki ölüm, Nijerya’da bir ithal vaka, Uganda’da daha önce 20 vaka görüldü; Fransa da bir ithal vaka bildirdi. ABD’de ise vaka yok. CDC, Kongo’da son 21 günde bulunmuş kişilerin ABD’ye ticari uçuşlarla gelmesini zaten yasaklamıştı. 3 Kasım’da Doğu Saati ile 23.59’dan itibaren ABD’ye uluslararası uçuşla gelen her yolcu ve mürettebat, son 21 günde Kongo’da bulunmadığını beyan etmek zorunda olacak; uygulamanın 18 Aralık’a kadar sürmesi planlanıyor. CDC, Amerikan halkı ve seyahat edenler için riskin ‘düşük’ kaldığını belirtiyor.

DSÖ ise seyahat ve ticaret kısıtlamalarına karşı çıkıyor. Kurumun açıklamasında, etkilenen ülkelere seyahat ve ticarete yönelik hiçbir kısıtlamanın önerilmediği vurgulanıyor. Salgının önümüzdeki haftalarda nasıl seyredeceği ise temas takibinin ne kadar toparlanabileceğine bağlı olacak.

By : Neslihan Esen